Licht
Als bevoorrechte mensen waren wij afgelopen zomer in de gelegenheid de oudste synagoge van Frankrijk te bezoeken. Hij staat in Carpentras (omgeving Avignon) en is gebouwd in 1367. Aan de buitenkant ziet hij er niet indrukwekkend uit: een gebouw met net zo’n gevel als de panden ernaast. En vrij toegankelijk is hij niet. Op een bepaald uur ging de deur bijna schielijk open en werden de paar bezoekers snel naar binnen gelaten. Waarna de deur achter ons weer op slot ging. Ook nu nog, of nu weer, zijn Joden in Frankrijk blijkbaar niet veilig…
In het gebouw bevinden zich nog een oude mikwe (ritueel bad) en een bakkerij voor matzes en challe (sabbatsbrood). En die zijn al zo’n 560 jaar in gebruik!
Wat mij in de eigenlijke synagogezaal hier opviel waren de vele lampen. En in allerlei stijlen: gotische kroonluchters, barokke lampen van glasslingers en oriëntaalse (‘ara-
bische’) lampen. En natuurlijk in de oudste vorm: de menora. Voor de arke, de kast waarin de torarollen bewaard worden, hing ook nog een brandende godslamp in weer die oriëntaalse stijl. Het eeuwig licht want God is er immers altijd. Licht in allerlei stijlen. Het had voor mij ook iets aandoenlijks alsof de Joden hier geprobeerd hadden zich steeds weer aan te passen aan de veranderende culturen. Ik had deze ruimte wel eens helemaal verlicht willen zien op een avond. Dat moet een fantastisch gezicht zijn: licht in al die verschillende stijlen, al eeuwen in functie. ‘Er zij licht!’
Het eerste wat God volgens Genesis op deze aarde schiep. Licht als de provencaalse zon maar ook in de betekenis van verlichting in het menselijk duister. En dat op allerlei manieren.
Toen wij weer buiten kwamen liepen daar mensen van een franse vakbond te protesteren. Ook zij wilden licht zien en wel in de ongelijke loonsverhoudingen. Een godslamp hadden zij niet in hun midden, wel een heuse trommelaar en zij hadden felrode t-shirts aan. Op de barricaden!
Wij zochten onze bezadigde camping weer op vol pensionado’s. De zon scheen nog even maar toen betrok de lucht en barstte een onweer los. En opeens knetterde er licht aan alle kanten om ons heen.

René Romijn

Laatste nieuws

JSN Decor template designed by JoomlaShine.com